Czy wiskoza jest naturalna, skoro powstaje z surowców roślinnych, ale przechodzi przemysłową obróbkę? W tym artykule wyjaśniamy, z czego składa się wiskoza i jak powstaje, a także przyglądamy się jej właściwościom oraz komfortowi noszenia. Dowiesz się, czym wyróżnia się ta tkanina, jak wypada w porównaniu z innymi materiałami i na co zwrócić uwagę przy wyborze ubrań. Zapraszam do lektury!
- Wiskoza powstaje z roślinnej celulozy, ale jest włóknem sztucznym, nie syntetycznym.
- Jest miękka, lekka, przewiewna i dobrze pochłania wilgoć.
- Sprawdza się szczególnie w ubraniach na ciepłe dni.
- Łatwo się gniecie, a mokra może tracić kształt.
- Pierz ją delikatnie, w temperaturze do 30°C, zgodnie z metką.
- Susz bez wykręcania, a prasuj w niskiej temperaturze.
Wiskoza powstaje z naturalnej celulozy, ale jest włóknem sztucznym — nie naturalnym ani syntetycznym. Najczęściej wykorzystuje się pulpę drzewną z sosny, świerku, buku lub eukaliptusa, a także bambus. Pod koniec XIX wieku opracowano metodę przekształcania celulozy w włókna tekstylne, zaś w 1905 roku ruszyła komercyjna produkcja „sztucznego jedwabiu”. Wiskoza, zwana też rayonem, nie jest plastikiem: zachowuje roślinne pochodzenie, choć jej wytwarzanie wymaga obróbki chemicznej.
Najpierw rozdrabnia się celulozę i przetwarza ją m.in. ługiem sodowym oraz dwusiarczkiem węgla. Powstałą płynną masę przeciska się przez drobne dysze do kąpieli chemicznej, a następnie płucze i suszy włókna przed przędzeniem lub tkaniem. Gotowa tkanina jest miękka, lekka i gładka, często ma jedwabisty połysk, dobrze się układa i łatwo przyjmuje barwniki. Dzięki temu nawet prosta letnia sukienka może wyglądać lekko i elegancko.
Letnia lekkość wiskozy wymaga delikatnej pielęgnacji
Wiskoza pochłania wilgoć lepiej niż bawełna i przepuszcza powietrze, dlatego sprawdza się szczególnie wiosną i latem. Szyje się z niej bluzki, sukienki, spodnie, piżamy, odzież sportową, apaszki oraz podszewki płaszczy i marynarek. W domu wykorzystuje się ją do produkcji pościeli, poszewek, zasłon, obrusów i ręczników. Wiskozę bambusową ceni się za gładkość, chłonność i delikatność dla skóry; jednak bambusowe pochodzenie nie oznacza, że gotowe włókno powstaje bez przetwarzania.
Wiskoza łatwo się gniecie i ma niewielką elastyczność, a mokra może osłabnąć, rozciągnąć się lub skurczyć. Dlatego najlepiej prać ją ręcznie albo w pralce na delikatnym programie, w temperaturze do 30°C i bez intensywnego wirowania; zawsze należy jednak sprawdzić metkę. Po praniu nie wykręcaj ani nie pocieraj materiału — odciśnij nadmiar wody ręcznikiem i susz ubranie na płasko lub na wieszaku, z dala od suszarki bębnowej i ostrego słońca. Prasuj w niskiej temperaturze, najlepiej po lewej stronie, aby zachować kształt i gładkie wykończenie.
| Etap lub cecha | Dane | Znaczenie |
|---|---|---|
| Surowiec | Celuloza z pulpy drzewnej | Pochodzenie roślinne |
| Przędzenie | Roztwór celulozy → dysze → kąpiel chemiczna | Powstają włókna wiskozowe |
| Klasyfikacja | Włókno sztuczne, nie syntetyczne | Naturalny surowiec, chemiczna obróbka |
| Komfort | Przewiewna; dobrze chłonie wilgoć | Miękka, lekka, przyjemna dla skóry |
| Pranie | Maks. 30°C; program delikatny | Sprawdź zalecenia na metce |
| Suszenie | Na płasko lub na wieszaku | Unikaj suszarki bębnowej i wykręcania |
| Prasowanie | Niska temperatura; na lewej stronie | Najlepiej lekko wilgotną tkaninę |
Jak powstaje wiskoza z celulozy drzewnej
Wiskozę wytwarza się z celulozy pozyskiwanej głównie z pulpy świerkowej, sosnowej, bukowej lub eukaliptusowej; do produkcji wiskozy bambusowej wykorzystuje się także bambus. Drewno rozdrabnia się, a następnie oddziela i oczyszcza celulozę. Choć surowiec jest roślinny, wiskoza to włókno sztuczne pochodzenia naturalnego, a nie syntetyczne, takie jak poliester.
Oczyszczoną celulozę nasącza się ługiem sodowym, rozdrabnia i pozostawia do dojrzewania. Następnie dodaje się dwusiarczek węgla, który reaguje z celulozą, tworząc ksantogenian celulozy. Związek ten rozpuszcza się w roztworze zasady sodowej, tworząc gęstą, lepką ciecz przędzalniczą. Jej konsystencja przypomina miód — stąd nazwa „wiskoza”. Jeżeli interesuje cię ta tematyka, Sprawdź, jak prać i suszyć wiskozę, by zachowała fason. Po odgazowaniu i przefiltrowaniu ciecz jest gotowa do formowania włókien.
Od płynnej strużki do miękkiej tkaniny

Ciecz przędzalniczą przepuszcza się przez maleńkie otwory dysz do kąpieli koagulacyjnej, zawierającej zwykle kwas siarkowy, siarczan sodu i inne sole. W kąpieli celuloza ponownie się wytrąca, a strużki tężeją, tworząc długie włókna. Zależnie od ustawień produkcji powstają włókna ciągłe lub krótkie, przeznaczone do dalszego przędzenia. Następnie płucze się je, usuwa pozostałości chemikaliów, suszy i nawija albo tnie na odcinki.
Gotowe włókna przędzie się w nici, z których tka się lub dzierga materiał. Można je również barwić i łączyć z innymi włóknami, na przykład z elastanem, by zwiększyć elastyczność tkaniny. Wiskoza jest miękka, lekka, przewiewna i dobrze pochłania wilgoć, dlatego stosuje się ją w bluzkach, sukienkach, podszewkach i pościeli. Łatwo się jednak gniecie, więc wymaga delikatnego prania. W skrócie: celulozę rozpuszcza się, a następnie odtwarza w postaci włókien tekstylnych.
Najważniejsze cechy wiskozy i etapy jej powstawania to:
- surowcem jest celuloza pochodząca głównie z drewna, a czasem także z bambusa;
- celulozę przekształca się w lepką ciecz przędzalniczą, a następnie formuje z niej włókna;
- włókna są miękkie, lekkie, przewiewne i dobrze pochłaniają wilgoć;
- wiskoza łatwo się gniecie i wymaga delikatnego prania.
Ciekawostka: mimo że wiskoza powstaje z roślinnej celulozy, jej włókna nie są po prostu wyciągane z drewna — celulozę najpierw rozpuszcza się, a potem odtwarza w kąpieli chemicznej.
Przewiewność i chłonność, czyli komfort noszenia wiskozy

Wiskozę wytwarza się z celulozy pozyskiwanej m.in. z sosny, świerku, buku, eukaliptusa i bambusa. Surowiec jest roślinny, ale obróbka chemiczna sprawia, że wiskoza należy do włókien sztucznych, nie syntetycznych. Materiał jest lekki, miękki, przewiewny i ma jedwabisty połysk.
Wiskoza dobrze chłonie pot i wodę, a wilgotna zwykle nie przylega do skóry. Dlatego bluzki, sukienki, koszulki i piżamy z tego włókna sprawdzają się w ciepłe dni oraz podczas aktywności. Wiskoza może pochłaniać więcej wilgoci niż bawełna, jednak po namoczeniu łatwiej się odkształca, więc wymaga delikatnego prania.
Przyjemny chłód i lekkość, które docenisz latem
Przewiewne włókna ułatwiają cyrkulację powietrza przy skórze, ograniczając uczucie przegrzania i lepkości. Wiskozę bambusową ceni się za gładkość i chłodny dotyk; wykorzystuje się ją także do produkcji pościeli i ręczników. Letnie koszule z wiskozy są lekkie, miękkie i swobodnie układają się na sylwetce. Zimą warto łączyć ten materiał z cieplejszymi warstwami, ponieważ izoluje słabiej niż wełna.
Na komfort wpływają też splot, gramatura i domieszki. Wiskoza ma niewielką elastyczność, dlatego elastan zwiększa swobodę ruchów, a poliester ogranicza gniecenie. Aby ubrania zachowały fason, pierz je delikatnie w temperaturze do 30°C i bez mocnego wirowania. Następnie odsącz je w ręczniku i susz na płasko lub na wieszaku, z dala od wysokiej temperatury.
Ciekawostka: wiskoza potrafi wchłonąć sporo wilgoci, ale mokre włókna stają się słabsze niż suche — dlatego delikatne pranie i suszenie bez wykręcania pomagają zachować fason ubrania.
Pielęgnacja wiskozy: pranie, suszenie i prasowanie

Stosuj delikatne pranie, suszenie i prasowanie, aby ograniczyć ryzyko skurczenia, rozciągnięcia, zagnieceń i uszkodzenia włókien wiskozy.
- Najpierw sprawdź metkę i przygotuj ubranie. Postępuj zgodnie z zaleceniami producenta, wywróć odzież na lewą stronę i włóż ją do siateczki ochronnej. Dzięki temu ograniczysz tarcie, mechacenie i uszkodzenia.
- Następnie pierz w niskiej temperaturze. Najbezpieczniej wyprać wiskozę ręcznie. Jeśli wybierasz pralkę, ustaw program do tkanin delikatnych, temperaturę do 30°C i wyłącz wirowanie. Użyj łagodnego płynu, ponieważ proszek może pozostawić osad i zmatowić kolory. Unikaj gorącej wody, która może skurczyć lub rozciągnąć włókna.
- Po praniu usuń wodę bez wykręcania. Nie trzeć, nie wyżymać ani nie skręcać materiału — mokra wiskoza łatwo traci kształt i ulega uszkodzeniom. Zamiast tego zawiń ją delikatnie w ręcznik i lekko dociśnij.
- Potem susz ubranie łagodnie i w cieniu. Rozłóż je na płasko lub powieś na wieszaku, aby wyschło na powietrzu. Nie używaj suszarki bębnowej ani nie wystawiaj tkaniny na bezpośrednie słońce: ciepło może odkształcić włókna, a światło osłabić lub odbarwić materiał. Pamiętaj, że wiskoza może schnąć długo.
- Na koniec prasuj ostrożnie. Ustaw niską temperaturę i prasuj ubranie na lewej stronie, najlepiej lekko wilgotne lub przez bawełnianą ściereczkę. Nie dociskaj żelazka, ponieważ wysoka temperatura może uszkodzić materiał. Na ciemnych tkaninach może też pozostawić niepołyskliwe zagniecenia i wyświecenia. Zamiast żelazka możesz użyć parownicy.














